Hát quan làng

Hát trong đám cưới (hát quan lang)

Hát quan làng hay còn gọi là hát quan lang (hát trong đám cưới) được sử dụng trong đám cưới của người Tày. Trong đoàn nhà trai đi đón dâu, người hát quan lang đóng vai trò quan trọng, người đại diện cao nhất có thẩm quyền giản quyết tât cả mọi viện liên quan đến vấn đề nghi lễ

Ông phải là người đã có vợ, con cái khôn lớn, có uy tín đạo đức, ăn nói lịch thiệp. Và quan trọng hơn cả là ông phải thuộc các thơ lẩu (thơ rượu) để có thể ứng đáp kịp thời. Người phù rể cũng phải biết thơ lẩu, là vai trò quan lang phụ. Cô dâu phụ cũng phải có tài ứng đối. Có bà đưa dâu (tai slấng), bà đón dâu (tai tắng) là những bà, những cô đã có gia đình.
Đoàn nhà trai đến phải dừng lại trước cổng nhà gái. Bên nhà gái, bà tai Slấng và các cô phụ dâu cất tiếng hát chất vấn. Ông quan làng và các phù rể hát đáp lại. Cuộc đối đầu đáp bắt đầu và kéo dài suốt cả thời gian của đám cưới. Hầu hết các bài đều đã thuộc lòng, nhưng cả hai bên trai, gái không được hát tùy tiện mà phải theo trật tự nhất định. Chặng nào có bài phù hợp với chặng nấy.

-          Bài hát chăng dây
-          Bài hát giữ cửa
-          Bài hát rải chiếu
-          Bài hát mời nước, mời rượu, mời trầu
-          Bài hát trình tổ tiên
-          Bài hát mời cơm
-          Bài hát lạy tổ tiên
-          Bài hát nộp dâu, nộp rể

Đám cưới không có hát thì uống rượu không vui. Tiếng hát quan làng cất lên, tất cả mọi người đều lắng nghe, say sưa hào hứng. Hát quan làng thực chất là hát đối đáp cho ăn ý, ăn lời, chứng tỏ tài năng trí tuệ và nghệ thuật. Hát để mừng hai gia đình, mừng cô dâu chú rể, và cũng là dịp cho các nam thanh nữ tú khác trong bản mường chọn bạn đồng tâm. Có nhiều mối tình đã được nảy nở trong tiệc rượu hát quan làng.
Nội dung các bài hát quan làng đều nhằm ca ngợi đạo nghĩa vợ chồng, công ơn cha mẹ và cảm tạ về sự lịch thiệp, nhiệt tình của khách trong buổi đón đưa ra những ví von tế nhị…

Dưới đây là vài câu hát trong bài Hát mời cơm:

Nhà trai:
-          Thứ nhất mừng mâm quý
Cá thịt đầy mâm
Hôm nay có việc mừng đám cưới
Vui vẻ nhà gái nhà trai
      Gái trai nay đã khôn lớn, giỏi giang
      Rau, thịt không thiếu gì
      Chúng tôi là khách đến đây
      Được đón tiếp thế này, nhớ mãi
      Ăn rồi biết nói lời sao đây
      Biết lấy chi mà trả công đón tiếp
Nhà gái:
     Mấy khi có người đến nhà này
     Hai họ chọn ngày này vui quá
     Đường đi núi cao chắc là khó lắm
     Mừng mọi người đến đây vẫn khỏe
     Hôm nay vui như mùa xuân đến
     Chúng tôi có đôi lời vui vẻ
     Mời mọi người ăn bát cơm muối trắng
     Cùng họ hàng nội ngoại mừng vui
     Cho dâu rể cùng nhau hạnh phúc,
    ....
Trên đây là lới hát chùng về hát quan làng. Tùy từng nơi, yêu cầu hát còn có phẩn chi tiết, chặt chẽ cụ thể hơn. Thí dụ như đây là yêu cầu với quan làng của đồng bào Tày ở Bảo Lạc (Cao Bằng)
...Chọn được ngày xin cưới, nhà trai báo tin cho nhà gái, và đi tìm ông quan làng cho họ mình. Người này phải biết 36 bài hát (nai lùa) về cưới xin.
Vào ngày cuối, ông quan làng cùng hơn chục người bên nhà trai mang lễ vật đi đón dâu. Đến nhà gái, muốn lên được nhà, phải hát các bài mang nội dung tuần tự. Thí dụ phải báo cáo lí do, dẫn lễ gì, xin nước rửa chân, xin bước lên thang, xin mở cửa. Xin vượt vật cản...
Chuẩn bị cúng lễ thì xin thắp hương, xin thắp đèn, xin giờ tốt. Đến sáng hôm sau, hát xin cô dâu và đồ dùng của cô (hòm xiểng, chăn màn). Cuối cùng là hát xin đưa dâu về nhà trai

Đặng Hơn (st)

Viết bình luận lên Facebook:

Các tin khác
 
Tags: game hay nhất tại VQG,  W88 http://w88no.com/ đại lý ủy quyền bán may inmay in epson188BET cacuoc-online.com,  du hoc nhat banphim hotgiá vànglinh kiện máy tính bảngsửa chữa máy tính bảngmáy tính bảng giá rẻlinh kiện máy tính bảng,  mua sim so dep 10 so,  phan phoi sim viettel so dep toàn quốc,  công cụ xem phong thuy sim chuẩn xác,  mua ban sim so dep,  chọn sim phong thuy hop tuoi